مقاله آموزشی

بهترین روش شستشوی فرش لاکی

فرش لاکی یکی از محبوب‌ترین و سنتی‌ترین انواع فرش‌های ایرانی است که با رنگ سرخ تیره یا قرمز متمایل به قهوه‌ای، زیبایی و گرمای خاصی به فضا می‌بخشد. رنگ لاکی یکی از حساس‌ترین رنگ‌ها در صنعت فرش‌بافی است که اگر به‌درستی از آن نگهداری نشود، ممکن است به‌مرور زمان کدر، تغییر رنگ یا حتی لکه‌دار شود. شستشوی نادرست این نوع فرش می‌تواند به کاهش عمر مفید آن، از بین رفتن درخشش رنگ و آسیب به بافت منجر شود. بنابراین، آگاهی از اصول شستشوی درست برای حفظ زیبایی و دوام فرش لاکی امری ضروری است. در این مقاله از قالیشویی ماندگار قصد داریم در مورد بهترین روش شستشوی فرش لاکی صحبت کنیم.

ویژگی‌های فرش لاکی

فرش لاکی معمولاً با رنگ‌های گیاهی (در انواع دستباف سنتی) یا رنگ‌های شیمیایی (در فرش‌های ماشینی) رنگ‌آمیزی می‌شود. رنگ قرمز و لاکی از جمله رنگ‌هایی است که در برابر عوامل خارجی مانند نور خورشید، مواد شوینده قوی و آب داغ، حساسیت بالایی دارد. بنابراین، هرگونه برخورد غیر‌اصولی در زمان شستشو می‌تواند باعث پریدگی رنگ، لکه‌شدن یا تغییر تناژ آن شود. به همین دلیل روش شستشوی این فرش کمی متفاوت است.

یکی از مهم‌ترین عوامل در نگهداری از فرش لاکی، حفظ پایداری رنگ و سلامت الیاف آن است. به همین دلیل روش شستشوی این رنگ از فرش اهمیت زیادی دارد زیرا شستشوی نامناسب ممکن است به موارد زیر منجر شود:

• پریدگی رنگ لاکی و افت شدید زیبایی ظاهری فرش
• مهاجرت رنگ و تداخل رنگ‌های لاکی با سایر رنگ‌های فرش
• تضعیف تار و پود به‌دلیل استفاده از مواد شوینده قوی یا آب داغ
• جمع‌شدگی یا تغییر شکل فرش در اثر خشک‌کردن ناصحیح

بهترین روش شستشوی فرش لاکی

فرش لاکی، با رنگ زیبا و دلنشین خود، جلوه‌ای منحصر به‌فرد به فضای خانه می‌بخشد. با این حال، همین رنگ زیبا یکی از حساس‌ترین اجزای فرش است که در برابر شستشوی نادرست آسیب‌پذیر است. مراحل بهترین روش شستن فرش لاکی عبارت است از:

۱. بررسی اولیه و آماده‌سازی

پیش از شروع شستشو، فرش باید از نظر پارگی، لکه‌های خاص، پوسیدگی یا رفو شدگی بررسی شود. در صورتی که بخش‌هایی از فرش آسیب‌دیده باشد، ابتدا باید مرمت شود، زیرا شستشو ممکن است آسیب را تشدید کند. سپس با یک جاروبرقی ملایم، گرد و خاک سطحی فرش گرفته می‌شود تا در فرآیند شستشو به بافت آن نفوذ نکند.

۲. آزمایش پایداری رنگ

مهمترین مرحله در روش شستشوی فرش لاکی، تست پایداری رنگ‌های الیاف فرش است. در مورد فرش‌های لاکی (به‌ویژه دستباف)، آزمایش پایداری رنگ بسیار ضروری است. برای این کار، یک تکه پارچه سفید را کمی مرطوب کرده و به آرامی روی قسمتی از فرش می‌کشند. اگر رنگ منتقل شد، باید از شستشوی کامل صرف‌نظر کرد یا روش‌های خاص‌تری مانند شستشو با کف خشک یا شامپوهای تثبیت‌کننده رنگ به کار برد.

۳. انتخاب شوینده مناسب

مواد شوینده قوی مانند وایتکس، صابون‌های اسیدی یا پودرهای آنزیم‌دار برای فرش لاکی مناسب نیستند. بهترین گزینه‌ها عبارتند از:

• شامپو فرش با pH خنثی
• محلول ملایم آب و سرکه سفید (برای تثبیت رنگ)
• صابون زیتون یا صابون ملایم رخت‌شویی (در فرش‌های دستباف سنتی)

۴. روش شستشوی اصولی

شستشوی فرش لاکی بهتر است بدون خیس کردن کامل فرش انجام شود، مگر اینکه این کار توسط قالیشویی‌های حرفه‌ای انجام شود.

۵. خشک‌کردن صحیح

خشک‌کردن یکی از مراحل مهم است. با توجه به حساس بودن رنگ الیاف فرش لاکی بهترین روش برای خشککردن این نوع قالی عبارت است از:

• در برابر نور مستقیم خورشید قرار ندهید، زیرا باعث پریدگی رنگ می‌شود
• فرش را از پشت روی سطح شیب‌دار قرار دهید تا آب اضافی خارج شود
• از قرار دادن فرش روی رادیاتور یا بخاری خودداری کنید
• هوادهی مناسب باعث جلوگیری از بوی بد و کپک خواهد شد

روش خانگی پیشنهادی برای شستشوی فرش لاکی

اگر چه روش منطقی برای شستن انواع فرش ها، سپردن آنها به یک قالی شویی حرفه ای و معتبر است تا بتوانید هم در وقت و هم هزینه هایتان صرفه جویی کنید.  اما در صورتیکه بخواهید این کار را در خانه انجام دهید بهترین روش شستشوی فرش لاکی عبارت است از:

• فرش را در سطح صاف پهن کنید (ترجیحاً روی موزاییک یا سنگ)
• با استفاده از اسفنج یا پارچه نرم، محلول شوینده را به آرامی روی سطح فرش بکشید
• به‌جای خیس کردن کامل، فقط لایه رویی فرش را با کف تمیز کنید
• از برس زبر استفاده نکنید چون ممکن است رنگ را از بین ببرد
• پس از تمیز کردن، با یک پارچه نم‌دار سطح فرش را دوباره پاک کنید تا باقی‌مانده مواد شوینده حذف شود.

نکات تکمیلی شستشوی فرش

1. شستشوی فرش لاکی را بیشتر از یک‌بار در سال انجام ندهید
2. در صورت وجود لکه‌های خاص (چای، قهوه، خون) بلافاصله با پارچه مرطوب تمیز کنید، نه با شوینده مستقیم
3. از استفاده از بخارشوی خانگی روی رنگ لاکی خودداری کنید
4. فرش را در زمان مرطوب بودن هرگز تا نزنید، زیرا رنگ ممکن است جابجا شود.

کلام آخر

رعایت اصول شستشوی ملایم، استفاده از شوینده‌های مناسب، خودداری از آب داغ و خشک‌کردن غیرمستقیم از جمله نکات کلیدی برای حفظ جلوه و ماندگاری فرش لاکی است. در صورتی که شک دارید، مراجعه به قالیشویی‌های تخصصی بهترین گزینه خواهد بود.