27
نوامبر

عدم تناسب طرح با رجشمار

طراحان فرش هنگام خلق هر اثر باید به رجشمار فرش و کاغذ نقشه توجه بسیاری داشته باشد. اجزای طرح فرش باید از نظر اندازه، ابعاد، رجشمار و تناسب دارای یکنواختی و تعادل کامل باشد. استفاده از نگاره‌ها و نقشمایه‌های کوچک در فرش‌هایی با ابعاد بزرگ، تناسب و زیبایی چندانی ندارد و مجموعه زیبایی در نظر مخاطب ارائه نمی‌دهد. از این‌رو طراح باید در طراحی فرش، نقش‌مایه‌ها و نگاره‌ها را در تناسب با رجشمار و ابعاد فرش طراحی کند. همچنین طراحی باید به خاطر داشته باشد استفاده از هر طرحی نمی‌تواند ارتباط معقولی با اشیا و سایر احجام و اشکال تزیینی محیط اطراف داشته باشد. عدم رعایت تعادل در ابعاد طولی و عرضی گل‌ها و دیگر نقوش فرش با یکدیگر می‌تواند به نوعی دیگر از زیبایی فرش بکاهد.

تولیدکنندگان فرش، در هنگام خرید مواد اولیه به تطابق رجشمار طرح و نخ باید توجه کنند

پراکندگی یکسان و توزیع متناسب رنگ‌ها از دیگر مواردی است که باید مورد توجه طراح و در مواردی نقاش فرش قرار گیرد. به عبارت دیگر طراح و نقاش فرش باید فرش‌ها را به تعادل در تمام نقاط فرش پراکنده کند. به عنوان مثال اگر رنگ زمینه فرش سورمه‌ای انتخاب شود و اولین رنگی که برای رنگ‌آمیزی اجزای نقشه در نظر گرفته شود، لاکی باشد. باید در تمامی سطح نقشه به نسبت مساوی و متعادل به کار برود. چنان‌چه رنگ لاکی در یک قسمت متراکم بوده، در قسمت‌های دیگر کم‌تر و یا اصلاً به کار نرود، تعادل رنگ در فرش از بین خواهد رفت. به طور کلی کاربرد مکرر و بیش از حد رنگ‌های تیره در یک قسمت و استفاده از رنگ‌های روشن‌تر در قسمت‌های دیگر نقشه، سنگینی در یک قسمت فرش و سبکی در سوی دیگر را در نظر نظارنده القا می‌کند.

شکستگی بندها و خطوط منحنی و حتی گل‌ها، از عیوب رایجی به شمار می‌آید که توسط طراح، در مواردی توسط نقاش و یا نقطه چین به شمار می‌آید. عدم تناسب رجشمار با طرح، باعث می‌شود تا هنگام نقطه چین کردن نقشه، با مشکل روبرو شده، خطوط و نقوش شکسته شوند. این عیب اگر توسط بافنده و یا بازرسان رفع نشود، نقشه مذکور مورد استفاده قرار می‌گیرد تا پس از اتمام فرش، این عیب آشکار شده و آسیب بزرگی برای فرش به شمار می‌آید.