12
دسامبر

معایب شست‌وشوی قالی

شست‌وشوی قالی چه از نوع دستباف و چه از نوع ماشینی، نیازمند مهارت و تجربه است. زیرا که این فرآیند بسیار حساس بوده و هر نوع اشتباه در شست‌وشو ممکن است باعث ایجاد آسیبی جبران‌ناپذیر بر روی فرش شود. در ادامه این یادداشت آسیب‌هایی که در اثر شست‌وشوی بیش از حد فرش دستباف و یا اشتباه در شست‌وشوی فرش ایجاد می‌شود آورده شده است.

پوسیدگی

این عیب معمولاً به علّت عدم نگهداری صحیح از فرش بوجود می‌آید. از مهم‌ترین دلایل پوسیدگی فرش قرار گرفتن فرش در مناطق نمور و نمناک، ریختن محلول‌های شیرین همانند شربت بر روی فرش، گذاشتن گلدان روی فرش، عدم جابجایی فرش و عدم هوادهی لازم می‌باشد.

رگه و دورنگی

رگه و دورنگی در تعدادی از قالی‌ها مشاهده می‌شود. بدین صورت رنگ زمینه اصلی و زمینه حاشیه‌ها در یک جا از فرش تغییر یافته و تا آخر قالی ادامه دارد، آنرا دورنگی گویند. چنانچه رنگ زمینه اصلی و زمینه حاشیه‌ها سرتاسر عرض قالی در یکجا تغییر یافته و با فاصله‌ای مجدداً به رنگ اولیه برگشته است. این تغییر رنگ را که بصورت نواری در یکجا و یا چند جای قالی در سرتاسر عرض با تفاوت رنگ مشاهده شود رگه می‌گویند. و علّت بوجود آمدن آن استفاده از رنگ‌های سیر و روشن در زمینه رنگ اصلی متن قالی و حاشیه‌هاست. چنانچه بافنده در استفاده از رنگ زمینه‌ها در ابتدای بافت رنگ متن را یکجا و یکنواخت و به مقدار کافی تهیه نماید و در بافت نیز دقت لازم را در استفاده از رنگ‌ها داشته باشد چنین عیبی در قالی بوجود نخواهد آمد.

ابرشی

این عیب در زمینه و حاشیه فرش قابل رویت است. این عیب با سیر و روشن بودن رنگ زمینه و ابلق بودن آن ظاهر می‌شود.

ذرتی (روگیری بیش از اندازه)

چنانچه در حین بافت روگیری به وسیله قیچی زیاد گرفته شود و ارتفاع پرز در سطح فرش بسیار اندک باشد بطوریکه با لمس کردن دست پرزها مشاهده نگردد این قالی عیب دار بوده. چون دوام فرش به علّت نداشتن پرز و یا اندک بودن آن به مراتب کم شده و از ارزش آن نیز می‌کاهد و این عیب را اصطلاحاً ذرتی، ته خاب بودن گویند و بعلت عدم رعایت بافنده به قیچی زدن صحیح و منظور نمودن ارتفاع لازم برای پرز قالی بوجود می‌آید و این عیب گاهی در سرتاسر قالی و گاهی در جاهای مختلف قالی دیده می‌شود. ناگفته نماند قالی‌های کهنه و فرسوده و قدیمی بعلت استفاده زیاد از آن‌ها و فرسایش سطح آن‌ها چنین عیبی را ممکن است داشته باشند.