08
ژانویه

سر راستی کنی به روش جابه جایی بافت

دارکشی فرش یکی از راهکارهای رفع کجی فرش است. به طور کلی در بین روش‌های برشمرده، روش جابه جایی بافت در کارگاه‌های قالیشویی مشاهده نمی‌شود. با این حال در کارگاه‌های مرمت تبریز و کاشان به وفور مشاهده می‌گردد. این روش مورد فرش‌های ظریف با دقت عمل بیش‌تری صورت می‌پذیرد. وقت‌گیر بودن احتیاج به تخصص و دقت زیاد از عمده دلایلی است که سبب شده تا از این روش در کارگاه‌های قالیشویی که با تعداد زیادی فرش جهت سر راست کنی روبه رو هستند، استفاده  نشود. از مزایا این روش تثبیت پایدارتر ابعاد فرش است.

سرراست کنی با استفاده از چنگک و زنجیر

این روش در استان کرمان و خراسان و برخی از مناطق استان یزد کاربرد دارد. همچنین این روش سر راست‌کنی در هندوستان و پاکستان نیز مشاهده می‌شود. در این روش سرکجی را به مراتب ساده‌تر از کجی می‌توان برطرف کرد چه آنکه به دلیل نوع و شیوه بافت در مناطق برشمرده شده و استفاده از پنجه یا حلقه برزنگ کجی در راستای عرضی فرش به نحو محسوسی کاهش یافته و عمدتاً ناراستی در راستای طولی فرش مشاهده می‌‎گردد.

در این شیوه باید محیطی را با استفاده از تیرآهن یا دارهای عمود برهم به صورت یک چهار چوب در روی زمین به وجود آورد. سپس در سطح محصور شده، سوراخ‌هایی به فاصله 10 سانتی‌متر از یکدیگر در زمین ایجاد می‌شود. در داخل هر یک از اضلاع تیرآهنی نیز در فواصلی معین قلاب‌هایی بلند و فلزی جهت کشیدن فرش ساخته می‌شود. سربیرونی این قلاب‌ها را به نحوی طراحی می‌نمایند تا خرج آن از تیرآهن غیر ممکن بوده و ضمنا این امکان را فراهم سازد تا با پیچاندن سر قلاب‌ها بتوان فرش درگیر شده را به میزان دلخواه تحت کشش قرار داد.

شیوه سرراست کنی، یکی از شیوه‌های متداول است که در قالیشویی انجام می‌شود.

سپس یک میله فلزی بلند را از میان ریشه‌های گره خورده عبور می‌دهند به نحوی که میله بدون حرکت در داخل ریشه‌های گره خورده باقی بماند. گاهی مشاهده می‌شود که کجی در دو راستای طولی و عرضی توأمان است.

بنابراین میله فلزی را از هر دو بعد فرش عبور می‌دهند. پس از اتصال کامل فرش از هر دو طرف پشت فرش را با آبپاش مرطوب کرده و با جاروبی دسته بلند سعی می‌شود تا رطوبت به تمامی نقاط فرش رسانده شود. در نهایت با یک چوب یا میله فلزی بر روی کجی‌ها و کیس خوردگی‌های فرش می‌کوبند. به این عمل در اصطلاح محلی ترکه زدن می‌گویند. این عمل باعث می‌شود تا تنش در محل کیس خوردگی جمع نشده و سبب آسیب دیدگی فرش نگردد.