اثر وایتکس روی فرش
21
مه

اثر وایتکس روی فرش چیست؟

استفاده از وایتکس یا همان سفیدکننده، یکی از روش‌هایی است که برخی افراد برای تمیز کردن لکه‌های سخت یا ضدعفونی کردن فرش به کار می‌برند. با اینکه وایتکس می‌تواند در برخی موارد عملکردی قوی در حذف آلودگی ها و لکه ها داشته باشد، اما استفاده از آن بر روی قالی، به‌خصوص فرش‌های دستباف یا ماشینی با الیاف رنگی، معمولاً توصیه نمی‌شود. زیرا باعث آسیب دیدن قالی می گردد. اما متاسفانه در برخی از قالیشویی ها از این ماده مضرر استفاده می کنند در این مقاله از قالیشویی قالی ماندگار به بررسی اثر وایتکس روی فرش و خطرات آن می‌پردازیم.

وایتکس چیست و چگونه عمل می‌کند؟

وایتکس یا سفیدکننده حاوی ماده‌ای به نام هیپوکلریت سدیم است که خاصیت اکسیدکنندگی دارد. این ماده با تخریب ساختار مولکولی مواد آلی مانند پروتئین ها و رنگدانه ها باعث از بین رفتن لکه ها و آلودگی ها می شود. به همین دلیل از این ماده برای از بین بردن لکه‌های رنگی یا سفید کردن پارچه‌های سفید استفاده می شود. با این حال، همین خاصیت قوی آن می‌تواند برای الیاف فرش بسیار مضر باشد. به طور کلی کاربردهای وایتکس عبارتند از:

  • سفید کردن لباس ها
  • ضدعفونی کردن سطح
  • از بین بردن کپک

اثر وایتکس روی فرش چیست؟

اغلب ایرانی ها به دلیل حساس بودن به تمیزی و داشتن فرش هایی عاری از لکه، حداقل یک بار از وایتکس برای شستن قالی های خود استفاده کرده اند. با توجه به اینکه فرش ها دارای الیاف مختلفی هستند بنابراین برای به کارگیری این ماده باید احتیاط نمود. به طور کلی اثر وایتکس بر روی فرش عبارت است از:

 تغییر رنگ دائمی

رایج‌ترین و بارزترین تأثیر وایتکس روی فرش، از بین رفتن رنگ الیاف است. وایتکس می‌تواند رنگ بخشی از فرش را به طور کامل پاک کند زیرا حاوی ماده ای به نام سدیم هیپوکلریت است. همچنین با ایجاد لکه‌های سفید یا زرد رنگ غیرقابل بازگشت باعث خراب شدن فرش می گردد.

تخریب الیاف

استفاده مکرر یا طولانی‌مدت از وایتکس باعث تضعیف و پوسیدگی الیاف فرش می‌شود. این موضوع ممکن است به مرور باعث پارگی یا فرسایش شدید فرش گردد.

برهم خوردن بافت فرش

وایتکس می‌تواند باعث خشکی و شکنندگی الیاف شود. فرش‌هایی که به‌طور مستقیم با وایتکس تماس داشته‌اند، معمولاً زبر شده و نرمی اولیه خود را از دست می‌دهند.

واکنش شیمیایی خطرناک

آیا اثر وایتکس روی فرش مخرب است؟ ترکیب وایتکس با مواد شوینده دیگر مانند جوهرنمک یا اسیدها می‌تواند گازهای سمی تولید کند که برای سلامتی خطرناک است. اگر فردی به اشتباه این ترکیبات را روی فرش استفاده کند، هم خود و هم فرش را در معرض آسیب قرار می‌دهد.

موارد استثنا و احتیاطی

در برخی موارد خاص، ممکن است از محلول‌های رقیق‌شده وایتکس برای لکه‌گیری فرش‌های کاملاً سفید یا با الیاف مصنوعی مقاوم استفاده شود. اما حتی در این شرایط هم باید با نهایت دقت عمل کرد، ابتدا روی بخش کوچکی از فرش امتحان نمود و سپس به کل لکه اعمال کرد.

وایتکس باعث تغییر رنگ دائمی فرش می شود.
وایتکس باعث تغییر رنگ دائمی فرش می شود.

روش‌های جایگزین و ایمن برای وایتکس

با توجه به اینکه فرش ها در معرض انواع اتفاق های غییرمنتظره مانند ریخته شدن انواع مایعات، چربی ها، رنگ و … قرار دارند. بنابراین توصیه می شود برای زدودن لکه ها ی مختلف از مواد شوینده بدون خطر برای شستن قالی ها استفاده نمایید. در ادامه  برخی از روش های جایگزین برای وایتکس را ذکر خواهیم کرد.

  1. استفاده از شوینده‌های مخصوص فرش: این مواد به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که بدون آسیب به بافت و رنگ، لکه‌ها را از بین می‌برند.
  2. محلول سرکه و جوش شیرین: برای بسیاری از لکه‌های غذایی، نوشیدنی یا حتی لکه‌های قدیمی، ترکیب این دو ماده طبیعی می‌تواند مؤثر و بی‌خطر باشد.
  3. محلول اکسیژنه (هیدروژن پراکسید): محلول ۳ درصد هیدروژن پراکسید گاهی برای لکه‌های سرسخت مناسب است، اما باید با احتیاط استفاده شود و قبل از آن روی بخشی از فرش تست گردد.
  4. کمک گرفتن از قالیشویی‌های حرفه‌ای: در مواردی که لکه‌ها بسیار شدید هستند و یا فرش گرانقیمت می باشد، بهتر است کار را به متخصصان قالیشویی واگذار کنید. زیرا امکان دارد اثر وایتکس روی فرش، مخرب باشد.

نتیجه‌گیری

هرچند وایتکس در پاک‌کنندگی قدرتمند است، اما استفاده از آن روی فرش اغلب ضرر بیشتری نسبت به فایده دارد. تخریب رنگ، آسیب به بافت، و ایجاد لکه‌های دائمی از جمله خطرات اصلی هستند. بنابراین بهتر است از روش‌های ایمن‌تر برای لکه‌زدایی فرش استفاده کرده و در صورت لزوم با متخصصین قالیشویی قالی ماندگار مشورت کنید.